ماه: اردیبهشت ۱۳۹۸

پیشران ها و اختلال

پیشران ها و اختلال

مقدمه


سه شنبه شب من و همسرم در حال تماشای Shark Tank بودیم (من عاشق این نمایش هستم). مادر و پسری وارد صحنه شدند و پسر با اشتیاقی بازاریابانه خبر از محصولی آورد که ساده طراحی شده و می تواند تغییراتی را زندگی مردم ایجاد کند! کسب و کار ها را متحول کند. مادر Tim دریافته بود که می راه حل بهتری برای انجام کارهای شخصی خود نیاز دارد و پس از یافتن آن اقدام به تولید آن نمود. این روش و برای شما سالم‌تر و بهتر است. البته این مفهوم به اندازه ای برای رسانه‌ها کافی بود که توجه دکتر اوز را به این محصول قبل پیداش آن در بازار جلب نماید. کارشناسان برنامه همگی با حالتی عصبی به این مفهوم می‌خندیدند و این Lori Greiner بود که در این شرکت سرمایه‌گذاری کرده بود. چند هفته بعد من به طور اتفاقی یک شب دکتر اوز را تماشا می کردم و در آنجا این دونفره مادر و پسر با دکتر اوز درباره Squatty Potty صحبت می کردند و چگونگی فروش و استفاده وسیع مردم از آن را توضیح می دادند. آن‌ها صنعت لوله‌کشی را مختل کرده بودند! اخلال در بسیاری از اشکال ممکن است؛ این می‌تواند یک محصول یا سرویس مخرب باشد که یک تغییر در بازی های قبلیست. هم چنین Disruptions یا اختلال می‌تواند به عنوان در تغییر عادات مشتری، خواسته‌ها و نیازهای متفاوت ظاهر شود. می توان بعنوان یک نمونه از Kodak نام برد که مشتریانش در حال رفتن به دنیای دیجیتال هستند، در حالی که Kodak سعی داشت به رفتارهای مشتری قبلی کمک کند. که این باور می تواند یک چهار پایه پلاستیکی ساده و سفید که در سرویس بهداشتی فرنگی به شما کار گرفته می شود باعث مولتی میلونر شدن یک خانواده در یوتا شود.
به واسطه شرکت‌های فناورانه و رهبران شرکت نوآور یک کلمه بزرگ و تاثیرگذار در حال رد و بدل شدن است و در عین حال درک درستی از شاخص رشد و جهانی سازی بوجود آمده که بدون پیشروندگی و هدایت نمی‌توانست اتفاق بیفتد در کنار این حرکت عواملی دست به دست هم می دهند تا نیروی پیشرو قبل از اینکه بتواند به سطح بعدی تبدیل شود، آشفته و مختل شود.

اختلال و تکنولوژی


در فرهنگ لغت وبستر اختلال به معنی “عمل یا فرآیند قطع چیزی، وقفه یا وقفه در مسیر عادی و یا ادامه فعالیت، فرآیند و غیره. “ می باشد. اختلال در تکنولوژی به طور قابل‌توجهی باعث تغییر مسیر کسب ‌وکار و یا کل صنایع می‌شود. این امر اغلب شرکت‌ها را مجبور می‌کند تا روش هایشان را تغییر دهند تا برای از دست دادن سهم بازار خود تلاش نمایند ولی باعث اختلال در محصول یا خدمت آنها می شود.
بعنوان مثال توسعه فنی سریع در بازار برای لوازم الکترونیکی و توجه به حجم بالای اطلاعات و وسایل ارتباطی جمعی و بکار گرفتن آنها در داخل خودرو روز به روز در حال افزایش است. همه این وسایل، توجه رانندگان را به خود جلب می‌کنند و این حقیقت را نادیده می‌گیرند که “رانندگی” وظیفه اصلی راننده است. از یک طرف، دستگاه‌های جدید به منظور افزایش آسایش ، بهره‌وری و امنیت در صورتی که به طور عاقلانه استفاده شوند، افزایش‌یافته است و از طرف دیگر، صاحبنظران در برابر مشکل اختلال هشدار می‌دهند.


پیشران ها یا Drivers


پیشران ها عوامل تأثیرگذار بر روندها و رویدادها و اقدام ها و تصاویر که ممکن است آینده های متمایزی پدید آورند. در متون آینده اندیشی، پیشران ها اشاره به نیروهای عمده شکل دهنده آینده جهان دارد. بدیهی است که پیشران‌ها به صورت غیرمستقیم بر حوزه های مختلف تأثیرگذارند. به‌عبارت دیگر، مولفه‌ها یا عوامل اصلی متشکل از چند روند که باعث ایجاد تغییر در یک حوزه‌ی مورد مطالعه می‌باشند.
به عنوان مثال شرکت اپل کار بر روی صفحات لمسی را برنامه ریزی و پایه گذاری کرد ولی نکته اینجاست که چه کسی این ایده را به عنوان اولین نفر به این شرکت آورد یا چه کسی برای اولین بار به این موضوع فکر کرد پیشران ها میتوانند عواملی باشند که فرد یا افراد را به سمت این گونه تفکر و طرح هدایت نمایند.
پیشران یا درایور می تواند فرد ، فرایند ، و یا یک سری از عوامل محیطی و یا سازمانی که مجموعه را به سمت استفاده از یک تکنولوژی نوآورانه و یا هدفی جدید و محصول جدید هدایت می نماید یا می‌توان اینگونه گفت که پیشران می‌تواند کنترل محصولات را به عهده گیرد.

پیشران ها و اختلال


با شناسایی این احتمال که تکنولوژی‌های دارای عملکرد پایین‌تر ممکن است متصدیان ایجاد کننده ی آنرا را جابجا کنند ، مفهوم تکنولوژی‌های مختل کننده یا آشوبگر می تواند تاثیر عمیقی بر روشی بگذاردکه در آن محققان و مدیران به رقابت فن‌آوری نزدیک می‌شوند. در حالی که پدیده تکنولوژی‌های آشوبگر به خوبی مستندسازی شده ‌است، محرک‌های نظری زیربنایی اختلال تکنولوژی کم‌تر شناخته‌ شده هستند. با بررسی این که چگونه مصرف کنندگان ، فن‌آوری را ارزیابی می‌کنند و چگونه این ارزیابی به عنوان عملکرد بهبود می‌یابد، بینش نظری جدیدی را در مورد تاثیر ساختار بازار تقاضا بر پویایی رقابتی ارایه می‌دهد.
شرح و تفسیر نتایج رقابت فن‌آوری ، تمایل به تمرکز بر تعاملات متقابل شرکت‌ها و فن‌آوری داشته‌است. در سطح فن‌آوری، نتایج اغلب به فرسودگی مسیر توسعه فن‌آوری فعلی نسبت داده می‌شود. در سطح شرکت، چالش های مدیریتی و تهدیدهای جابجایی آنها اغلب منجر به عدم تمایل به سرمایه‌گذاری‌ های فن‌آوری موجود نسبت داده می‌شود و ناتوانی در اتخاذ مهارت‌های لازم برای همراه شدن در تکنولوژی‌های جدید نیز یکی دیگر از ابعاد اختلال بر انگیز هستند.
با این حال، بررسی نزدیک‌تر در رقابت های فن‌آوری نشان می‌دهد که انتقال‌های فن‌آوری لزوما به دلیل محدودیت‌های ذاتی فن‌آوری فعلی نیست ، توانایی فن‌آوری جدید برای ارایه عملکرد ، یا عدم توانایی متصدیان در مهارت‌های جدید نیز می تواند نقش داشته باشد و در حالی که این عوامل مهم هستند، موارد متعددی که از وابستگی و عدم تصمیم صحیح متصدیان که با این موانع رودررو هستند نیز موجود است.
یکی از تاثیرگذارترین نقش ها در آینده ی فناوری نقش پیشرانها و برنامه ریزی اختلال در رقابت فن‌آوری و بررسی تکنولوژی‌های آشوبگرانه بوده‌است. تکنولوژی‌های آشوبگر فناوری‌هایی هستند که یک بسته عملکرد متفاوت از تکنولوژی‌های اصلی را معرفی می‌کنند و از فن‌آوری‌های اصلی در امتداد ابعاد عملکرد که برای مشتریان اصلی بسیار مهم هستند. به این ترتیب، در رشد اولیه خود، آن‌ها تنها به بخش‌هایی که ارزش عملکرد بدون استاندارد را دارند، خدمت می‌کنند. متعاقبا، توسعه بیشتر، عملکرد تکنولوژی آشوبگر را بر روی مشخصه‌های مسیر اصلی به سطحی که برای راضی کردن مشتریان اصلی کافی است، افزایش می‌دهد. در حالتی بهبود یافته، عملکرد تکنولوژی آشوبگر از عملکرد استاندارد ارایه‌شده توسط تکنولوژی اصلی ایجاد شده پایین‌تر است، که خود نیز در حال بهبود است. اختلال تکنولوژی زمانی رخ می‌دهد که علی‌رغم عملکرد پایین آن بر روی ویژگی‌های کانونی، تکنولوژی جدید، جریان اصلی را از بازار اصلی جابجا می‌کند.

توسط محمد رضا بهمنی

Posted by محمد رضا بهمنی in مقالات من, 0 comments

مدل دلفی، نظرات خبرگان و ایجاد نقشه راه

معرفی و پیشینه دلفی
سال ۱۹۷۵ هنگامی که اولین ویرایش Turoff’s در مورد دلفی ظاهر شد توجه گسترده ای از مخاطبان را به خود جلب کرد. در همان ابتدا این تکنیک به سرعت رشد کرد و در حوزه های دانشگاهی بیشتر مورد توجه قرار گرفت به عنوان مثال زمانی که در گوگل اسکولار روش دلفی و تکنیک ها و کاربرد های آن را سرچ کنید می توانید بیش از سه هزار مقاله پیدا کنید که این اتفاق نشان دهنده رشد و همه گیر شدن این تکنیک است صحبت کردن در جمع تا تفکر انفرادی موضوعیست که دلفی را محبوب کرد که چگونه با تفکر جمعی به توان به چیزهای جدید دست یافت.[1]
دلفی یک روش اجماع رسمی و ابزار اصولی برای اندازه‌گیری و توسعه اجماع بین ذینفعان است. این روش در دهه ۱۹۵۰ به منظور افزایش دقت در پیش‌بینی توسط شرکت نیروی هوایی RAND توسعه یافت، که در آن زمان نگران برآورد اهداف هسته‌ای کلیدی در آمریکا بود. اکثر محققان به طور کامل با مراحل دلفی آشنایی دارند که شامل شناسایی یک مشکل در تحقیق، انتخاب شرکت کنندگان (همچنین به عنوان هییت داوران)، توسعه یک پرسشنامه از آیتم‌ها یا اظهارات، انجام یک روش تکراری برای جمع‌آوری بازخوردهای فردی و گروهی، تعیین اینکه آیا اجماع حاصل شد ه‌است، و خلاصه کردن یافته‌ها. و از آن سو محققان ممکن است محتوایی چالش برانگیز برای توصیف بهترین تجارب پیدا کنند. [2]
به منظور توسعه در سناریوهای دارای پایه و اساس، ورودی خلاقانه در رابطه با آینده و تحولات حیاتی محتمل لازم است. هرمان کان، پدر طرح سناریو مدرن، بر اهمیت تفکر “قابل‌تصور” در یک مطالعه سناریوی تاکید می کند وی با هوش بالا، شخصیت جسور و قابلیت‌های تحقیقاتی شرکت RAND، می‌توانست به پیش‌بینی نبوغ تکیه کند. تکنیک دلفی خودش قرار است تفکر خلاق را ارتقا دهد. به گفته گوپتا و کلارک “یکی از بهترین روش‌های شناخته‌شده برای مقابله با جنبه‌های باز و خلاقانه یک مساله است، زیرا به تفکر مستقل و شکل‌گیری تدریجی راه‌حل‌های گروهی انگیزه می‌دهد” [3]
بعنوان مثال انتقال و حمل و نقل بخش مهمی از جامعه است و آینده آن تحت‌تاثیر تعدادی از تحولات مانند تکنولوژی، مقررات زیست محیطی و رفتار اجتماعی می باشد یک تحلیل سناریو از یک بررسی دلفی برای تمرکز بر حمل و نقل کالاهای آتی در سوئد در سال ۲۰۵۰ با استفاده از متخصصان صنعت، دانشگاهیان و دولت ارائه شد و نتایج شامل دیدگاه‌های متفاوتی در مورد آینده حمل و نقل کالا را نشان داد، در حالی که متخصصان نظرات مختلفی در مورد موضوعاتی مانند رفتار مصرف‌کننده داشتند، که این تکنولوژی‌ها بر روی جاده‌های اصلی و در مناطق شهری و نقش سیاست و سرمایه‌گذاری‌های عمومی جابجا خواهند شد. با این حال، متخصصان نظرات درباره مطلوبیت بالای بهبود مربوط به پایداری را به اشتراک می‌گذارند. این مطالعات به عدم قطعیت‌های بزرگ تحولات آتی در حمل و نقل کالا اشاره داشت، که دارای پیامدهایی برای نیاز به تعامل و گفتگو بین فعالان در صنعت، دانشگاهیان و دولت است و برای تحقیقات بیشتر باز می‌شود.[4]
دلفی و خبرگان
برنامه‌ریزی تکنولوژی ابزاری کلیدی برای افزایش رقابت است. کلارک و Wheelwright (۱۹۹۳: ۹۱) بیان کردند که هدف استراتژی فن‌آوری “هدایت شرکت در اکتساب، توسعه و کاربرد تکنولوژی به منظور دستیابی به مزیت رقابتی” است و باید با اهداف استراتژیک شرکت هماهنگ باشد. این برای شرکت کافی نیست که یک دپارتمان R & D را با تمام تجهیزات مورد نیاز و محققان واجد شرایط داشته باشد؛ لازم است که برتری عملیاتی توسط فرایندهای راهبردی پشتیبانی شود تا شرکت بتواند در صورت امکان، فرصت‌های نوآوری فن‌آوری را شناسایی و سازگار با خواسته‌های بازار باشد. تکنیک‌های پیش‌بینی تکنولوژی برای مدیریت فن‌آوری کلید است، و استفاده از دلفی شاه کلید آن چرا که می‌تواند روندهای فن‌آوری را پیش‌بینی کند، و در تصمیم‌گیری، تخصیص منابع، تحلیل ریسک، و تعریف تکنولوژی‌ها و شایستگی توسعه یابد. این واحد را می توان به چهار جز دسته‌بندی کرد (Yoon and Park، ۲۰۰۷). در وهله اول، ابتکار تقویت‌ شده به مدیر این امکان را می‌دهد که به احتمال زیاد مسیری را که تکنولوژی صرف آن خواهد شد و برنامه‌های فن‌آوری را در آماده‌سازی برای این واقعیت احتمالی جدید توسعه دهد. دوم، به بررسی فن‌آوری‌های جدید و زمان مورد نیاز برای توسعه داخلی آن‌ها می‌پردازد. سوم، توانگران و ناظران را برای توسعه فن‌آوری شناسایی می‌کند و در نهایت به تعامل بین محققان، تقویت همکاری در توسعه فن‌آوری‌های جدید کمک می‌کند. ادبیات و رویه‌های در دست خبرگان اقدام به شناسایی شماری از فنون مربوط به فن‌آوری‌های اکتشافی می کنند. در بین آن‌ها بررسی محیطی، دلفی، آنالیز ریخت‌شناسی، نقشه راه، آنالیز سنجی، و نظریه حل مساله مبتکرانه کاربرد فراوانی دارد. بسیاری از آن‌ها توسط الگوریتم (شامل تکنیک‌هایی مانند شبکه‌های عصبی مصنوعی)پشتیبانی می‌شوند و به ندرت اتفاق می‌افتد که بسیاری از آن‌ها به طور همزمان در برخورد با یک موضوع پیچیده استفاده می‌شوند. نقشه راه تکنولوژی یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای اکتشاف فن‌آوری است (Coates و همکاران، ۲۰۰۱). با توجه به Phaal و پالمر (۲۰۱۰: ۶۴)، “نقشه راه ها (معمولا تصویری) از استراتژی هایی هستند، که می‌توانند اشکال مختلفی داشته باشند، توسعه یابند تا خروجی‌های یک فرآیند در نقشه راه را برای گزارش دهی و اهداف انتشار دهند”. این روش به توسعه اجماع در میان تصمیم گیرندگان کمک می‌کند تا استراتژی‌های تکنولوژیکی کوتاه ‌مدت و بلند مدت، هر دو را براساس تعامل بین محصولات و فن‌آوری در طول زمان تدوین کنند (groenveld، ۲۰۰۷). اگرچه بزرگ‌ترین مزیت این روش آن است که یک محرک موثر برای تصمیم‌گیری در یک رویکرد چند رشته‌ای و چند منظوره است، بلکه می‌تواند بزرگ‌ترین ضعف آن نیز باشد، چرا که کیفیت فرآیند به دانش افرادی که نقشه را ایجاد می‌کنند بستگی دارد. لذا چینش خبرگان و بکار گرفتن آنها می تواند از اهمیت ویژه ای برخودارد باشد.[5]

نقشه راه
یک مطالعه از Coates و همکاران (۲۰۰۱) تکنولوژی نقشه راه را به عنوان یک روش پیش‌بینی بالا بردن عناصر فن‌آوری اصلی دخیل در طراحی محصول و تولید با استراتژی‌هایی برای رسیدن به اهداف محصول، شناسایی کردند. با توجه به Phaal و Probert (۲۰۰۷)، مزیت اصلی این ابزار ارتباط است، که در آن همه حوزه‌های یک گروه در ایجاد چشم‌انداز تحقیق و توسعه دخیل می باشد. تکنولوژی‌های ارتباطی در همه جا حاضر هستند، هزینه‌های حمل و نقل کم‌تر می شوند، موانع تجاری کم‌تر شده، استانداردسازی خواسته‌های مشتری بیشتر و اهمیت شرکت‌های فراملی بالاترو مسیر را هموار کردند تا ترقی رقابت در میان شرکت‌ها روز افزون شود (پورتر، ۱۹۹۱). Utterback (۱۹۹۴) یک مدل موازی برای نوآوری تکنولوژیکی براساس تعامل بین سیستم طراحی (کاربران فن‌آوری ) و به جامعه علمی و فن‌آوری ارایه داد.
مقدمه اصلی این مدل موازی این است که نوآوری از دو نوع متقاضی ناشی می‌شود: اول نیاز به بازار یا شناسایی فرصت در سیستم تولید ، دوم شناسایی منابع فنی در حوزه‌های علمی یا فنی. با توجه به دیدگاه پورتر (۱۹۹۱)”شرکتی اقدام کننده برای حل رقابت ملی در اقتصادهای سرمایه‌داری است، که مسئول ارائه فن‌آوری است” و این فناوری در تعامل با نقشه راه مسیر پیشرفت یه بنگاه را هموار میکنند (ص. ۶). این نویسندگان یک چارچوب برای تولید فن‌آوری در این شرکت ها را در نظر گرفتن جنبه‌های خارجی (منابع فرهنگی، سیاسی و اقتصادی)و منابع داخلی (علمی و فنی، توسعه و توسعه محصول و عوامل تولید مثل سرمایه، مواد، نیروی کار، تجهیزات و همکاران) ارایه می‌دهند. با توجه به این مدل، مدیریت تکنولوژی با R & D آغاز می‌شود. توسعه نقشه راه محصول باید به گونه‌ای انجام شود تا اطمینان حاصل شود که سرمایه‌گذاری‌های شرکت به درستی تخصیص داده شده‌اند. علاوه بر این، به منظور تصمیم‌گیری در مورد اینکه چگونه باید پول صرف کنیم باید تکنولوژی و رونده‌ای بازار را درک کرد.
نتیجه گیری
اکتشاف تکنولوژی و شروع نقشه های راهبردی تکنولوژی محور در ایالات‌متحده در طول دهه ۱۹۳۰ به دلیل سیاست‌های توسعه طلبانه جدید صنعتی آغاز شد و پس از آن در دهه ۱۹۵۰ به عنوان ابزاری سیستماتیک برای کشف آینده فن‌آوری، که همیشه توسط دولت آمریکا پشتیبانی می‌شد، بکار گرفته می شد. تکنیک دلفی در همین دهه با شروع از کار اولاف هلمر و نورمن دالکر ، پژوهشگران شرکت رند و همچنین تکنیک‌هایی مانند ارتباط بین ساختار و سناریو، توسعه یافت. در همین اثنا از دهه ۱۹۹۰ به دلیل جهانی شدن و رقابت سخت بین کشورها و بین شرکت‌هایی که شاهد از سرگیری فعالیت‌های ارزیابی فن‌آوری و فن‌آوری بوند. تغییری در تاکید به اهداف استراتژیک تکنولوژیک بوجود آمد و سهم رقابتی بازارهای بین المللی را تعیین می کرد و از سویی دیگر این نقشه های راهبردی بودند که توسط خبرگان تبیین و آماده سازی می شود. کشور امریکا به بکار بستن فلسفه ی عملگرایانه و همینطور جذب خبرگان و افراد تعیین کننده در صنعت توانست گوی سبقت را از سایر کشور ها و صنایع برباید و این رویه آغازی بود برای سلطه یکجانبه بر تکنلوژی و فناوری.
از این نوشته می توان به این نکته رسید که متدولوژی دلفی در تبیین نقشه راه و اعمال نفوذ خبرگان آینده نگر می تواند تعاملات اساسی بین المللی را تعیین و تبیین کند.

منابع :

  1. Rowe, G. and G. Wright, The Delphi technique: Past, present, and future prospects—Introduction to the special issue. Technological forecasting and social change, 2011. 78(9): p. 1487-1490.
  2. Humphrey-Murto, S. and M. de Wit, The Delphi method—more research please. Journal of Clinical Epidemiology, 2019. 106: p. 136-139.
  3. Nowack, M., J. Endrikat, and E. Guenther, Review of Delphi-based scenario studies: quality and design considerations. Technological Forecasting and Social Change, 2011. 78(9): p. 1603-1615.
  4. Melander, L., et al., Future goods transport in Sweden 2050: Using a Delphi-based scenario analysis. Technological Forecasting and Social Change, 2019. 138: p. 178-189.
  5. Silveira Jr, L.A.B.d., et al. Using DELPHI as a data basis to design a technology ROADMAP. in Proceedings. 2016.

توسط محمد رضا بهمنی

Posted by محمد رضا بهمنی in مقالات من, 0 comments

حسابداری صنعتی و تحلیل آن در اودوو (در حال تکمیل)

حسابداری صنعتی (بهای تمام شد) Cost Accounting

حسابداری صنعتی را می توان شاخه‌ای از علم و فن حسابداری دانست که وظیفه جمع آوری اطلاعات مربوط به عوامل هزینه و محاسبه  بهای تمام شده محصولات و خدمات را بر عهده داشته با و تجزیه و تحلیل گزارش‌ها و بررسی‌ راههای تولید روشهای تقلیل بهای تمام شده تولیدات را بیان می‌کند.

اهمیت حسابداری بهای تمام شده برای چیست ؟

در واقع حسابداری صنعتی یا حسابداری بهای تمام شده یک ابزار بسیار مهم در اختیار مدیریت می‌باشند تا مدیران با استفاده از حسابداری صنعتی، بهای تمام شده تولیدات را محاسبه می‌کند و کنترل خود را بر روی هزینه‌های مواد، دستمزد و سایر هزینه‌های تولید اعمال می‌کند. مدیران اگر گزارشات دقیق و صحیحی از عوامل هزینه نداشته باشند در تصمیم گیری خود در جهت افزایش تولید یا سایر تصمیم گیری‌ها و راه انجام تصمیمات خود با مشکل مواجه خواهند شد.

کاربرد حسابداری بهای تمام شده چیست ؟

گاهی تصور می‌شود کاربرد حسابداری صنعتی و بهای تمام شده محدود به کارخانجات و صنایع تولیدی می‌باشد هرچند شاید مشهورترین کاربرد آن در این جهت باشد ولی سایر مؤسسات نیز از حسابداری بهای تمام شده بهره برده و از روشهای حسابداری بهای تمام شده در بانکها، شرکتهای بیمه عمده فروشی‌ها ، شرکتهای حمل و نقل ، شرکتهای هواپیمایی ، دانشگاه‌ها و بیمارستان‌ها در جهت کارایی بیشتر استفاده می‌گردد. حسابداری صنعتی حسابداری صنعتی حوزه‌ای از حسابداری که به چگونگی محاسبه قیمت تمام شده محصول جهت اندازه گیری موجودیتها و تعیین سود دوره و کنترل هزینه‌ها و سایر موارد تأکید دارد.

حسابداری صنعتی طی یک فرآیند هزینه‌ها را شناسایی ، اندازه گیری، طبقه بندی، تلخیص و جمع آوری نموده که اصطلاحاً به این فرآیند هزینه یابی اطلاق می‌شود. همچنین حسابداری صنعتی سیستمی است که اطلاعات به وجود آمده تواماً در سیستم‌ حسابداری مالی و حسابداری مدیریت مورد استفاده قرار می‌گیرد در حسابداری مالی هنگام تهیه صورتهای مالی اطلاعات حسابداری صنعتی تحت عنوان موجودی کالای پایان دوره مورد استفاده قرار می‌گیرد همچنین در سیستم مدیریت این اطلاعات در برنامه ریزی، کنترل و تصمیم گیری‌ها مورد بهره برداری قرار می‌گیرد.

از آنجایی که بخشی از فرآیند سیستم حسابداری صنعتی به شناسایی هزینه‌ها می‌انجامد لذا در این بخش ابتدا تعریفی از هزینه ادامه سیستمی به طبقه بندی هزینه‌ها اشاره می‌شود :

حسابداری مالی تعریف ویژه ای را از هزینه ارائه نموده است:

هزینه به معنی خروج وجه نقد از یک واحد انتفاعی یا مصرف یا استهلاک دارائی‌های موجود و یا افزایش بدهی‌ها و یک واحد ترکیبی از آنها که در نتیجه اجرای فعالیتهای اصلی یا جانبی واحد تجاری، واقع و به کاهش حقوق صاحبان سهام منجر می‌شود اطلاق می‌گردد. در حسابداری صنعتی هزینه به عنوان منابع فدا شده برای رسیدن به یک هدف خاص ، معرفی می‌نماید همچنین حسابداری صنعتی علاوه بر هزینه‌های اضافی گذشته با هزینه‌های برآوری و آتی . (منابعی که قرار است در آینده مصرف یا فدا شوند) نیز سر و کار دارند.

طبقه بندی هزینه‌ها

هزینه‌ها را میتوان به شکل‌های مختلف طبقه بندی کرد که به برخی از این طبقه بندی به شرح زیر اشاره می‌شود :

الف) طبقه بندی هزینه‌های به تفکیک هزینه‌های مستقیم و غیر مسقتیم

هزینه‌های مستقیم :

به هزینه‌هایی اطلاق می‌شود که می‌توان آنها را به یک موضوع مشخص ارتباط دارد مانند مواد اولیه مصرف شده در یک واحد محصول

هزینه‌های غیر مستقیم :

به هزینه‌هایی اطلاق می‌شود که نمی‌توان آنها را به یک موضوع مشخص ارتباط داد مانند هزینه‌های برق مصرفی در تولید محصولات . هزینه‌های غیر مستقیم به علت اینکه قابلیت تخصیص به یک موضوع مشخص را ندارد. نمی‌توان آنها را مشخصاً به یک موضوع ارتباط داد بلکه این هزینه‌ها به طور عمومی و مشترک بین چندین موضوع هزینه می‌باشد. هزینه های غیر مستقیم بر مبنای روشهای مختلف تسهیم به موضوعات مختلف هزینه مانند محصولات تخصیص داده می‌شود. بطور خلاصه می‌توان بیان نمود که هزینه‌های مستقیم هزینه‌های هستند که به راحتی قابل ردیابی و تخصیص به یک محصول اندازه گیری نمود ولی هزینه‌های غیر مستقیم هزینه‌هایی است که به راحتی قابل ردیابی و تخصیص یک محصول نبوده بلکه این هزینه‌ها باید بین محصولات یا به عبارتی موضوعات مختلف هزینه‌ تخصیص داده شوند فرآیند تخصیص هزینه‌های غیر مستقیم به محصولات را غیر مستقیم و یا تخصیص هزینه اطلاق می‌کنند مانند هزینه برق، هزینه تعمیرات و نگهداری ماشین آلات، هزینه تأمین ماشین آلات و … به محصولات تولید شده . ب) طبقه بندی هزینه‌ها براساس عناصر تشکیل دهنده محصول

۱ـ هزینه‌های مواد مستقیم :

هزینه‌های مواد مستقیم به موادی اطلاق می‌گردد که به سهولت قابل ردیابی و تخصیص به یک واحد محصول تولید شده می‌باشد این مواد شکل ظاهری محصول را تشکیل داده و بدون مصرف این مواد تولید محصول غیر ممکن است، مانند هزینه چرم مصرفی در تلوید کفش و یا پارچه مصرفی در تولید پوشاک .

۲ـ هزینه کار مستقیم :

حقوق و دستمزد افرادی که مستقیماً در تولید محصول نقش داشته‌اند که به سهولت قابل ردیابی و تخصیص به یک واحد محصول است . مانند هزینه حقوق و دستمزد کارگران تولید. هر نوع هزینه مستقیم دیگری نیز اگر دارای خصوصیات و ویژگی‌های مواد مستقیم و کار مستقیم باشد را می‌توان به آسانی به یک واحد محصول تخصیص داده مانند لوازم بسته بندی مصرفی در بسته بندی‌های محصول

۳ـ هزینه‌های سربار ساخت / هزینه‌های غیر مستقیم :

این هزینه‌ها معمولاً شامل هزینه‌های کارخانه به استناد هزینه‌های مواد مستقیم و کار مستقیم می‌باشد به عبارتی هزینه‌هایی که نمی‌توان آنها را به سهولت به یک واحد محصول تخصیص داد و برای تخصیص این هزینه‌ها به محصول باید از فرآیند تخصیص و تسهیم استفاده نموده مانند هزینه‌های مواد غیر مستقیم ، کار غیر مستقیم و سایر هزینه‌های ساخت . هزینه‌های مواد غیر مستقیم و کار غیر مستقیم مفهومی قابل هزینه‌ مواد مستقیم و کار مستقیم را دارند .

برای هزینه های غیر مستقیم می‌توان به عنوان مثال هزینه‌ چسب و یا نخ مصرفی در تلوید کنش اشاره کرده و برای هر سه کار غیر مستقیم می‌توان به عنوان مثال به هزینه حقوق و مزایای سر کارگر و یا مدیر تولید و یا هزینه حقوق و مزایای انباردار ، نگهبان و … اشاره نمود. سایر هزینه‌های ساخت شامل کلیه هزینه‌های غیر مستقیم به جز مواد غیر مستقیم و کار غیر مستقیم می‌باشد مانند هزینه‌های تعمیرات و نگهداری ماشین آلات ، هزینه بیمه ماشین آلات کارخانه، هزینه سوخت کارخانه هزینه آب و برق و تلفن کارخانه و سایر هزینه‌های غیر مستقیم کارخانه به جمع هزینه‌های (مواد مستقیم، کار مستقیم، هزینه‌های سر بار ساخت) هزینه‌های ساخت یا هزینه‌های تولید و یا تمام شده تولید اطلاق می‌شود. مفهوم بهای اولیه یا هزینه‌های اولیه : به جمع مواد مستقیم و هزینه دستمزد مستقیم، بهای اولیه یا هزینه‌های اولیه اطلاق می‌شود یعنی دو نوع هزینه‌ای که مستقیماً قابل ردیابی در هر واحد محصول است.

هزینه تبدیل :

به جمع هزینه دستمزد مستقیم و هزینه سر بار ساخت اطلاق می‌شود.

ج) طبقه بندی هزینه‌ها به دو نوع هزینه‌های محصول و هزینه‌های دوره : هزینه محصول همان هزینه تولید و یا به عبارتی جمع هر سه هزینه مواد مستقیم، کار مستقیم و هزینه‌های سربار ساخت است. هزینه دوره به کلیه هزینه‌هایی اطلاق می‌شود که نتوان این هزینه‌ها را به عنوان هزینه‌های محصول قلمداد نمود این هزینه‌ها به نوعی یا دوره زمانی که طی آن واقع شده‌اند ارتباط دارد و در دوره وقوع در صورت سود و زیان انعکاس می‌یابند این هزینه‌ها در صورت سود و زیان تحت عنوان هزینه‌های عملیاتی طبقه بندی می‌شوند مانند هزینه‌های توزیع و فروش و هزینه‌های عمومی و اداری هزینه‌های دوره به عبارتی هزینه‌هایی هستند که نه به طور مستقیم و نه به طور غیر مستقیم با تولید هیچ گونه ارتباطی ندارند.

د) طبقه بندی هزینه‌ها براساس رفتار هزینه‌

در این نوع طبقه بندی موضوع از این است که هزینه‌ها در مقابل تغییرات تولید چه رفتاری از خود نشان می‌دهد .

۱) هزینه‌های ثابت                       ۲) هزینه‌ متغیر

۱ـ هزینه‌های ثابت :

هزینه‌های ثابت هزینه‌هایی هستند که بدون توجه به تغییرات حجم تولید در دامنه معین از تولید (دامنه مربوط) بدون تغییر هستند مانند هزینه استهلاک (روش خط مستقیم) هزینه بیمه ، هزینه اجاره ، عوارض و …

هزینه ثابت در یک دامنه مربوط ثابت است ولی تغییرات حجم تولید هزینه‌های ثابت در دامنه‌های مختلف، تغییر می‌باید هزینه‌های ثابت در سطح تولید در یک دامنه مربوط هر اندازه تولید بیشتر باشد هزینه ثابت هر واحد کمتر خواهد بود. هزینه ثابت هر واحد برابر است با هزینه ثابت تقسیم بر میزان تولید.

۲ـ هزینه‌های متغیر :

هزینه‌های متغیر هزینه‌هایی هستند که با توجه به متغیر در سطح تولید این گونه هزینه‌ها نیز متغیر می‌یابند هزینه‌های متغیر در سطح کل تولید متغیر ولی در سطح هر واحد ثابت است. طبقه بندی هزینه‌ها برحسب رفتار هزینه‌ها به چگونگی واکنش هزینه‌ها در برابر تغییر در سطح فعالیت اشاره دارد به بیان دیگر مقصود از رفتار هزینه‌ها مدلی است که براساس  آن یک هزینه مشخص نسبت به تغییر در سطح فعالیت واکنش نشان می‌دهد.

بهای اولیه و بهای تبدیل :

بهای اولیه مستقیماً مربوط به تلولید بوده و شامل هزینه‌های مواد مستقیم و کار مستقیم می‌باشد بهای تبدیل یا هزینه‌های تبدیل مربوط به هزینه‌هایی می‌شود که مواد مستقیم را به محصول تکمیل شده تبدیل می‌نماید که شامل هزینه‌ کار مستقیم و هزینه‌های سربار کارخانه می‌شود. انواع موجودی‌ها در شرکت‌های تولیدی شرکت‌های تولیدی دارای سه نوع موجودی به شرح زیر می‌باشند :

۱ـ موجودی مواد اولیه :

قیمت تمام شده موادی است که در تولید مورد استفاده قرار نگرفته و در انبار موجود می‌باشد.

۲ـ موجودی کالای در جریان ساخت :

قیمت تمام شده کالای تکمیل نشده است که شامل مواد مستقیم، کار مستقیم و سربار کارخانه می‌باشد.

۳ـ موجودی کالای ساخته شده :

قیمت تمام  شده کالای تکمیل شده است که در انبار موجود می‌باشد که شامل مواد مستقیم ، کار مستقیم و سربار کارخانه می‌باشد.

سیستم‌های هزینه یابی :

نحوه جمع آوری ، انباشت و تخصیص هزینه‌های تولید به محصولات با توجه به نوع سیستم عملیات تولیدی می‌تواند مبتنی بر یکی از سیستم‌های هزینه یابی و یا ترکیبی از هر دو سیستم هزینه‌یابی به شرح زیر می‌باشد :

سیستم هزینه یابی سفارش کار

سیستم هزینه‌یابی مرحله‌ای

در شرکت‌هایی که تولید محصولات طبق مشخصات دریافتی از مشتریان انجام می‌شود بکار گیری سیستم هزینه یابی سفارش کار ودر شرکت‌هایی که تولید محصولات به صورت انبوه و پیوسته صورت می‌گیرد بکارگیری سیستم هزینه‌یابی مرحله‌ای مناسب می‌باشد. هر دو سیستم هزینه‌یابی سفارش کار و مرحله‌ای به سه روش زیر قابل اجرا می‌باشند .

هزینه‌یابی واقعی

هزینه‌یابی نرمال

هزینه‌یابی استاندارد

در هزینه‌یابی واقعی، کلیه عوامل تشکیل دهنده قیمت تمام شده محصول شامل هزینه‌هایی است که به طور واقعی انجام شده‌اند ولی در هزینه‌یابی نرمال، از عوامل قیمت تمام شده محصول ، هزینه‌های مواد مستقیم وکار مستقیم واقعی بوده ولی سربار کارخانه بصورت برآورده شده مورد استفاده قرار می‌گیرد. در هزینه‌های استاندارد با استفاده از استانداردهای مواد مستقیم، کار مستقیم و سربار کارخانه قبل از شروع سال مالی ، قیمت تمام شده محصول محاسبه و تعیین می‌گردد.

هزینه‌های واقعی سربار کارخانه بصورت روزانه یا دوره‌ای انجام و ثبت می‌گردد برای کنترل هزینه‌های سربار کارخانه، در دفتر کل از حساب کنترل سربار کارخانه استفاده می‌شود حساب کنترل سربار کارخانه دارای معین برای هر نوع عامل هزینه مانند استهلاک ، سوخت و روشنایی می‌باشد مانده حساب کنترل سرباره کارخانه یابد به جمع مانده معین‌های آن مساوی باشد اصولاً در شرکتهای تولیدی برای ثبت هزینه‌های واقعی سربار کارخانه از کار هزینه سرابر کارخانه استفاده می‌کنند و برای هر دایره (تولیدی و خدماتی) کارت هزینه سربار کارخانه جداگانه‌ای نگهداری می‌شود کارت هزینه سربار کارخانه معین حساب کنترل سربار کارخانه می‌باشد.

تسهیم هزینه‌ه ای واقعی دوایر خدماتی به دوایر تولیدی در هزینه‌یابی واقعی

در صورتی که روش هزینه یابی واقعی باشد، در پایان دوره حسابداری صنعتی، هزینه‌های واقعی سربار کارخانه دوایر خدماتی با استفاده از یکی از روشهای مستقیم یک طرفه یا ریاضی به دوایر تولیدی تسهیم شده.

سیستم هزینه‌یابی مرحله‌ای

هزینه‌یابی مرحله‌ای سیستمی است برای اندازه گیری و گزارش قیمت تمام شده محصولات مشابهی که تولید آنها در یک سری عملیات تولیدی یکنواخت بصورت انبوه و پیوسته صورت می‌گیرد در هزینه‌یابی مرحله‌ای تأکید اصلی بر روی دایره یا مرکز هزینه می‌باشد در هر دایره یا مرکز هزینه ، عملیات تولیدی مختلفی صورت می‌گیرد مانند دایره تراشکاری یا مونتاژ معمولاً یک واحد محصول از دو یا چند دایره یا مرکز هزینه عبور می‌کند تا به انبار کالای ساخته شده برسد و در هزینه‌یابی مرحله‌ای هزینه های تولید (مواد مستقیم ، کار مستقیم و سربار کارخانه) هر دایره به حساب موجودی کالای در جریان ساخت همان دایره منظور می‌شود و گزارش هزینه تولید برای هر دایره در پایان دوره زمانی معین (هفتگی یا ماهانه) تهیه می‌گردد نمونه صنایعی که از سیستم هزینه‌یابی مرحله‌ای استفاده می‌کنند عبارتند از صنایع کاغذ، فولاد و شیمیایی.

مراحل تهیه گزارش هزینه تولید

برای تهیه گزارش تولید باید پنج مرحله کار به شرح زیر صورت گیرد:

    1. تهیه جدول مقدار تولید
    1. محاسبه مقدار تولید برچسب معادل آحاد تکمیل
    1. خلاصه کردن جمع هزینه‌های قابل تخصیص که شامل قیمت تمام شده موجودی کالای در جریان ساخت اول دوره و هزینه‌های انجام یافته طی دوره (مواد مستقیم، کار مستقیم، سربار کارخانه) می‌باشد.
    1. محاسبه قیمت تمام شده یک واحد
  1. محاسبه قیمت تمام شده واحدهای تکمیل شده و قیمت تمام شده موجودی کالای در جریان ساخت پایان دوره

معادل آحاد تکمیل شده

مفهوم معادل آحاد تکمیل شده اساس هزینه‌یابی مرحله‌ای می‌باشد در اکثر موارد بر روی کلیه واحدهایی که طی دوره عملیات تولیدی بر روی آنها صورت می‌گیرد تکمیل نمی‌گردد بدین معنی که بعضی از آنها در پایان دوره تکمیل نشده باقی می‌مانند در این گونه موارد بخشی از هزینه‌های تولید باید به واحدهای در جریان ساخت پایان دوره تخصیص یابد بنابراین جهت تعیین قیمت تمام شده یک واحد جمع هزینه‌های تولید را نباید فقط بر روی واحدهای تکمیل شده تقسیم نمود بلکه واحدهای تکمیل نشده در پایان دوره نیز بایستی در محاسبات منظور گردد بدین منظور باید واحدهای در جریان ساخت پایان دوره را برحسب واحدهای تکمیل شده بیان نمود قبل از محاسبه آحاد تکمیل شده درجه تکمیل موجودی کالای در جریان ساخت باید تعیین گردد در بعضی از صنایع انجام این کار ایجاد اشکال نمی‌نماید اما در صنایعی که امکان تعیین درجه تکمیل موجودی کالای در جریان ساخت نباشد آن را باید برآورد نمود. انواع گزارش‌های درون سازمانی و برون سازمانی کدامند و توسط چه واحدهایی تهیه می‌شوند گزارش‌های درون سازمانی در مؤسسات تولیدی توسط واحد حسابداری بهای تمام شده تهیه می‌گردد و معمولاً هر ماه این گزارشات براساس نیاز مدیران تهیه می‌شوند تا در اختیار آنها قرار گیرد. عمده‌ترین گزارشات درون سازمانی در مؤسسات تولیدی به صورت زیر می‌توان نوشت .

۱) گزارش مصرف مواد

۲) گزارش بهای تمام شده کالای ساخته شده

۳) گزارش اوقاف تلف شده

۴) گزارش کالای در جریان ساخت

۵) گزارش ضایعات

۶) گزارش خرید

۷) گزارش روش

۸) سایر گزارشات مورد استفاده مدیریت

گزارش‌های برون سازمانی در مؤسسات تولیدی توسط دایره حسابداری تهیه می‌شود این گزارشها با توجه به اینکه مورد استفاده اشخاص حقیقی و حقوقی همچون دولت، بانکها، سرمایه گذاران و … که قبلاً توضیح داده شدند می‌باشند باید براساس استانداردهای حسابداری و اصول پذیرفته شده حسابداری تهیه گردند تا قابلیت مقایسه داشته و قابل اتکاء باشند عمده‌ترین این گزارش‌ها بصورت زیر می‌باشد.

۱)   گزارش‌ بهای تمام شده کالای فروش رفته

۲)   گزارش سود و زیان

۳)   ترازنامه

۴)   گردش جریانات نقدی

۵)   گزارش تقسیم سود

گزارشات برون سازمانی در مؤسسات تولیدی

۱ـ گزارش(جدول)بهای‌تمام‌شده‌کالای‌فروش‌روزچیست؟

برای آنکه گزارش‌های درون سازمانی و برون سازمانی را بهتر بشناسید ابتدا گزارش بهای تمام شده کالای فروش رفته را که یک گزارش برون سازمانی می‌باشد بررسی می‌نماییم چرا که در مبحث‌ حسابداری مؤسسات بازرگانی نیز تا حدودی و به شکل دیگر با آن آشنا شده‌اید . در مبحث قبل اشاره شد بهای تمام شده کالای فروش رفته از ۵ بخش تشکیل شده است.

    1. بخش مواد مستقیم
    1. دستمزد مستقیم
    1. سربار
    1. بخش کالای در جریان ساخت
  1. بخش کالای ساخته شده

فرآیند تخصیص و تسهیم هزینه‌های سربار

    1. آشنایی با تسهیم اولیه و ثانویه سربار و روشهای تسهیم ثانویه سربار
    1. تشریح فرآیند تسهیم ثانویه سربار به روش مستقیم
    1. تشریح فرآیند تسهیم ثانویه سربار به روش یک طرفه
    1. تشریح فرآیند تسهیم ثانویه سربار به روش ریاضی
  1. آشنایی با هزینه بر مبنای فعالیت ABC

آشنایی  با تسهیم اولیه و ثانویه سربار و روشهای تسهیم ثانویه سربار

تسهیم اولیه و ثانویه سربار :

منظور از تسهیم اولیه این است که هزینه‌های سربار به تفکیک دوایر خدماتی و تولیدی ردیابی، شناسایی و بدهکار حساب دایره مربوطه (مرکز هزینه) ثبت و انباشته شود. ولی در تسهیم ثانویه، هزینه‌های سربار انباشته شده و در مراکز هزینه دوایر خدماتی کارخانه بر مبنای مشخص . معین و با استفاده از روش‌های مناسب، به مراکز هزینه دوایر تولید منتقل می‌گردند. عمل انتقال این هزینه از دوایر خدماتی به دوایر تولیدی را اصطلاحاً تسهیم ثانویه می‌نامند .

مبانی تسهیم ثانویه سربار

برای تسهیم ثانویه سربار دو کار اساسی باید صورت گیرد.

    1. نخست اینکه مبانی مناسب برای انتقال هزینه از دوایر خدماتی به دوایر تولیدی انتخاب گردد.
  1. روش مناسب برای تسهیم ثانویه انتخاب شود.

برخی از مناسب‌ترین مبناها از نظر تسهیم ثانویه، به شرح زیر ارائه می‌شود.

دوایر خدماتی مبنای مناسب جهت تسهیم هزینه

کارگزینی تعداد کارکنان

حسابداری ساعات کارکنان

تعمیرات و نگهداری ساعات کار ماشین

تعمیرات ساختمان سطح زیر بنا

انبار تعداد حواله / هزینه مواد

رستوران تعداد کارکنان

بهداری تعداد کارکنان

نگهبانی سطح زیربنا

کنترل کیفی تعداد / مقدار محصول

سربار پیش بینی شده

به دلیل اینکه هنگام محاسبه‌های تمام شده محصول تولید شده اطلاعات مربوط به سر واقعی کامل نیست چرا که برخی از اقلام سربار ماهیتاً در پایان سال مالی ثبت می‌شوند و برخی نیز هنگام تحمل هزینه مورد ثبت قرار می‌گیرند و لذا ممکن است تا مقطعی که قیمت تمام شده محصول مورد محاسبه قرار می‌گیرد اطلاعات مربوط به سربار واقعی همگی ثبت نشده باشد لذا برای رفع این معضل از نرخ از بیش تعیین شده سربار (نرخ جذب سربار) استفاده می‌شود این نرخ کسری است که صورت آن سربار برآوری و مخرج آن را مبنای جذب سربار مشخص می‌سازد مبنای جذب سربار می‌تواند ساعات کار مستقیم ، ساعات کار ماشین، هزینه مواد مستقیم و هزینه کار مستقیم و …. باشد . هنگامی که مبنای جذب سربار هزینه مواد مستقیم و هزینه کار باشد نرخ جذب سربار به درصد بیان می گردد (حاصل کسر حزب در ۱۰۰ می‌شود) برای تعیین سربار جذب شده، مبنای جذب سربار هر آن چیزی که تعیین شده باشد بایستی مقدار واقعی آن را در سفارش مورد نظر انتخاب و نرخ محاسبه شده در آن ضرب گردد تا مبلغ سربار جذب شده جهت صددرصد محاسبه شود.

مفهوم اضافه کسر جذب سربار

در صورتی که مانده حساب کنترل سر بار در پایان سال مالی و اداری مانده بدهکار باشد مفهوم کسر جذب سربار است در غیر این صورت مفهوم اضافه جذب سربار می‌باشد .

به عبارتی

اضافه جذب سربار > سربار مالیاتی > سربار جذب شده

کسر جذب سربار > سربار واقعی > سربار جذب شده

عنوان هزینه‌ مبنای تسهیم

اجاره کارخانه سطح زیربنا

استهلاک ساختمان سطح زیربنا

حرارت سطح زیربنا

سرپرستی تعداد کارکنان

تلفن و تلگراف تعداد مکالمات ، تعداد کارکنان

برق کیلووات ساعت

آب سطح زیر بنا

روشهای تسهیم ثانویه سربار

۱ـ روش مستقیم :

این روش بسیار ساده است ولی از دقت لازم برخوردار نیست در این روش هزینه دایره زمانی براساس مبناهای مناسب‌ بین دوایر تولیدی تسهیم می‌گردد. از معایب اساسی این روش آن است که سهم هزینه دوایر خدماتی که به یکدیگر سرویس داده‌اند مورد محاسبه و توجه قرار نمی‌گیرد.

۲ـ روش یک طرفه

روش یکطرفه کاملتر از روش مستقیم است ولی از معایب آن این است که هر دایره‌ای که هزینه‌اش تسهیم شود از فرآیند محاسباتی بعدی حذف می‌شود متقابلاً از تسهیم بعدی سهم هزینه نمی‌گیرد. نکته مهم و قابل توجه این است که کدام دایره خدماتی باید قبل از دوایر دیگر هزینه‌ خود را تسهیم کند ضابطه مقبول عام در این مورد وجود ندارد ولی معمولاً دوایر خدماتی برحسب مقدار هزینه‌ای که دارند به صورت نزولی مرتب سپس از دایره‌ای که بیشترین هزینه را دارد عملیات تسهیم آغاز می‌شود.

۳ـ روش ریاضی / جبری/ دو طرفه

روش دو طرفه روش کاملی است و در تسهیم ثانویه، سهم هزینه دوایر خدماتی را که بیشتر از یکدیگر سرویس گرفته‌اند تعیین نموده و اطلاعات کاملی در اختیار مدیریت می‌گذارد . برای تسهیم ثانویه هزینه به روش دو طرفه باید قبل از هر اقدامی، جدول (ماتریس) هزینه دهی و هزینه بری را تشکیل داد سپس براساس این جدول برای دوایر خدماتی معادله‌ای تنظیم و با حل معادله عمل تسهیم هزینه انجام گیرد.

حسابداری صنعتی

شرکتهای تولیدی و صنعتی برای انجام حسابداری بهای تمام شده، نیاز به متخصصان مالی با تجربه مسلط به این نوع حسابداری با توانایی تجزیه و تحلیل قوی دارند. مفاهیم این دوره :آشنایی با هزینه و رفتار آن در شرکت های صنعتی و تولیدی محاسبه بهای تمام شده سیستم های نوین محاسبه بهای تمام شده روش های محاسبه بهای تمام شده تصمیم گیری در خصوص خرید یا ساخت تصمیم گیری در خصوص توقف یا ادامه فعالیت نقطه سر به سر جهت چند محصولی تجزیه و تحلیل سود ناویژه در شرکت های تولیدی و صنعتی

Posted by محمد رضا بهمنی in راهکارها, 0 comments

ISI بنویسیم

ISI چیست و چگونه است؟

موسسه اطلاعات علمی ( Institute for Scientific Information )

ISI یا بانک اطلاعات  ISI ، محلی برای فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترین مجلات علمی منتشره در دنیا به منظور تبادل اطلاعات میان پژوهشگران مختلف می باشد. شمار مجلات ISI ثابت نیست. یک مجله ممکن است در یک زمان٬ از مجلات ISI محسوب شود٬ اما به دلیل کاهش بار علمی٬ بعدا از لیست مجلات ISI کنار گذاشته شود. در حال حاضر بیش از ۱۶۰۰۰ مجله٬ در لیست ISI قرار دارند. هر ساله ۲۰۰۰ مجله جدید مورد ارزیابی قرار می گیرد و حدود ده درصد آنها به لیست ISI اضافه می شوند.

هر مجله علمی قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISI یکسری مراحل ارزیابی را پشت سر می گذارد. ازجمله عوامل مورد ارزیابی و رعایت استانداردهای بانک اطلاعاتی ISI ، کمیته علمی منتخب مجله، تنوع بین المللی مقالات چاپ شده در آن، نشر به موقع مجله و جایگاه نشرآن می باشد.
لازم به ذکر است که هیچ یک از این عوامل به تنهایی مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی گیرد بلکه با بررسی مجموع عوامل یک امتیاز کلی داده خواهد شد. از جمله مواردی که در ارزیابی مجله مورد توجه قرار دارد این است که عنوان مقالات، چکیده و کلمات کلیدی باید به زبان انگلیسی باشد همچنین توصیه می شود که منابع نیز به زبان انگلیسی نوشته شوند. اگر چه اطلاعات علمی مهم به تمامی زبانها به چاپ می رسد اما موارد ذکر شده باید به زبان انگلیسی باشد تا تحت داوری و ارزیابی ISI قرار گیرد زیرا ارزیابی کنندگان مجلات علمی در ISI نمی توانند عناوین و منابع بکاررفته در مقالات را به زبان انگلیسی ترجمه کنند. داوری علمی و تخصصی مقالات چاپ شده در مجله توسط داوران نام آشنای علمی از جمله عمده ترین موارد مورد توجه ارزیابی کنندگان می باشد که گویای اعتبار و غنای علمی مجله است.

ارجاع به خود یا self citation چیست؟

اگر منابع ذکر شده در مقاله٬ پژوهش نویسندگان خود مقاله باشد٬ این کار از ارزش مقاله می کاهد زیرا جنبه بین المللی بودن آن را ضعیف می کند. درجه ارجاع به خود مجلات ISI معمولا کمتر از ۲۰٪ است.

ضریب تاثیر یا درجه تاثیر یا Impact factor چیست؟

این عامل همه ساله توسط ISI برمبنای ارجاعات به هر یک از مجلات علمی آن محاسبه می شود و نتیجه در گزارشات ارجاع مجله یا Journal Citation Reports یا به اختصار JCR ٬ منتشر می شود. این ضریب٬ نه برای مقاله یا نویسنده٬ بلکه برای مجله محاسبه می شود. محاسبه برمبنای یک دوره سه ساله صورت می گیرد. فرضا اگر در سال ۸۴ جمعا ۴۰ ارجاع به یک مجله صورت گرفته باشد و در آن مجله در سال ۸۲ تعداد ۲۶ مقاله و در سال ۸۳ تعداد ۲۴ مقاله چاپ شده باشد٬ ضریب ارجاع آن مجله٬ از تقسیم ۴۰ بر ۵۰ به دست می آید که ۸/۰ است. یعنی به طور متوسط٬ هر مقاله آن نشریه ۸/۰ مرتبه مورد استناد مقالات دیگر قرار گرفته است.

ISI بودن یک مجله را چگونه تعیین کنیم؟

بهترین راه٬ مراجعه به سایت هایی نظیر تامسون است. زیرا همچنان که گفته شد٬ هم تعداد مجلات زیاد است و هم ISI محسوب شدن یک مجله ممکن است همیشگی نباشد.هر نشریه با هر امتیاز علمی در کشور چاپ شود اگر ضریب تأثیرش صفر باشد، در این پایگاه قرار نمی گیرد. متأسفانه، در حال حاضر تمامی نشریات ایرانی دارای ضریب تأثیر صفر بوده و جایی در این پایگاه ندارند.

ISC چیست؟

ISC یا همان پایگاه استنادی علوم جدید و تکنولوژی که همانند ISI دارای مقالات دانشمندان است که خوشبختانه در ایران نیز چنین پایگاهی تاسیس شده است وهم اکنون به فعالیت می پردازد.

معیار اصلی ورود مجلات به نمایه های سه گانه ISI چیست؟

بر اساس قانون تجمع گارفیلد متون هسته برای تمامی رشته های علمی بیش از 1000 مجله نیست. همچنین مطالعه ای از سوی گارفیلد بر روی پایگاه اطلاعاتی اِس.سی.آی ( Science Citation Index ) نشان داده است که 75% ارجاعات در کمتر از 1000 عنوان مجله شناسایی شدند.

حال اگر لازم نباشد که یک نمایه استنادی چند رشته ای جامع بیشتر از چندهزار مجله را پوشش دهد، این مجلات را چگونه باید برگزید؟

هر چند برخی شائبه تاثیر پذیری این امر از سیاست و … را مطرح می کنند ولی نظر ISI Thomson چیز دیگری است. یعنی هزینه- کارآیی. گارفیلد خود می گوید: چون مساله پوشش، وجهی عملا اقتصادی دارد، معیار برای آنچه انتخاب می شود، هزینه-کارایی است. هدف هزینه – کارآمدی یک نمایه به حداقل رسانیدن هزینه در ازای شناسایی یک مدرک مفید و به حداکثر رسانیدن احتمال دستیابی به یک مدرک مفید منتشره است. یک نمایه هزینه- کارآمد باید پوشش دهی خود را تا حد امکان محدود به آن مدارکی نماید که ممکن است افراد مفیدشان بدانند. به زبان ساده ISI Thomson مجلاتی را نمایه می کند که احتمال استناد به آنها بیشتر باشد.ولی چه شاخصی می تواند صلاحیت ورود دیگر مجلات به جمع مجلات منبع ISI Thomson را تایید کند. جواب بسیار ساده است: فراوانی استناد به مجلات در منابعی که پیشتر در این نمایه وارد شده اند.اگر دانشگاهها می خواهند مجلات خود را در نمایه های سه گانه ISI Thomson وارد کنند، علاوه بر رعایت ضوابط عمومی مانند وضعیت نشر، کیفیت مقالات، ترکیب سردبیری و تحریریه و … باید در جستجوی راهکارهایی باشند که به مجلات آنها از سوی مجلات منبع ISI Thomson ، استناد شود. شاید یکی از راهها تشویق محققان دانشگاه در استناد به مدارک مجلات داخلی، در مقالات ارسالی به مجلات تحت پوشش نمایه های سه گانه ISI Thomson باشد.

چگونه یک مقاله ISI بنویسیم؟

برای نوشتن یک مقاله استاندارد جهت انتشار در مجلات معتبر ISI چه باید کرد؟

جامعه محققین ایران با حجم بالای تولید علم ودانش در کشور روبرو است و این افتخار بزرگ باید در صحنه های بین المللی با قدرت تمام به ثبت برسد . مهم ترین راه ثبت تولیدات دانش محققین ایرانی , انتشار مقالات این عزیزان در مجلات معتبر فهرست آی اس آی است .

برای موفقیت در پذیرش مقاله باید به نکات زیر توجه نمود :

1- داشتن عنوان مناسب با تحولات روز :

عنوان مورد نظر باید کاملا واضح و دارای لغات کلیدی تحقیق باشد. عناوین طولانی سبب کاهش نمره ارزشیابی مقاله می شود .

2- چکیده مناسب :

چکیده تحقیق باید مختصر و مفید باشد.

3- بیان مسئله (2 تا 3 خط)

4- روش تحقیق :

نوع تحقیق ( میدانی – کتابخانه ای – طولی – تقاطعی – …) (یک خط)

محل تحقیق ( مکان اجرا ) ( منطقه – شهر – کشور )(نیم خط)

دوره تحقیق (از ماه ….در سال … تا ماه …..سال ….) (نیم خط)

جامعه تحقیق , نمونه تحقیق ( تعداد افراد منتخب ) (نیم خط)

روش انتخاب حجم نمونه ( تصادفی ساده – تصادفی خوشه ای ) (نیم خط)

نوع آزمون آماری کای اسکوار– تی استیودنت – رگرسیون  (نیم خط)

نوع مدل و نام مدل

5- نتایج تحقیق :

نتیجه فرضیه های تایید یا رد شده نوشته شود .( دو تا 3 جمله )

لغات کلیدی : حداکثر چهار کلمه

بخش های بعدی مقاله :

مقدمه : Introduction

در این بخش محقق با نوشتن مطالب کلی توجه خواننده را به سوی موضوع تحقیق متمایل می کند .در نوشتن مقدمه بهتر است موارد زیر را رعایت نمایید

ابتدا یک تعریف از موضوع مورد نظر از قول منابع معتبر .( این منبع باید از همه مهم تر باشد , اعتبار بیشتر سبب جلب توجه بیشتر خواننده می شود ) .سپس مطالب مرتبط با مقدمه را در این بخش قرار دهید.(یادتان باشد هیچ جمله ای را بدون منبع ننویسید.) .

بیان مسئله :

در اینجا هم ابتدا به تعریف مسئله بپردازید و سپس مشکلات و مسایل مرتبط با موضوع را بیان کنید و سعی کنید سوالهایی را که در فرضیات تحقیق مطرح نموده اید را دراین بخش به صورت جملات پرسشی مطرح نمایید ولی این پرسشها باید در جملات خبری باشد

مثلا :

در فرضیه دارید

“رابطه مستقیمی بین اجرای مدیریت مشارکتی و افزایش بهره وری در بیمارستانها وجود دارد ”

این موضوع را میتوانید در بیان مسئله چنین بنویسید :

“اینکه آیا می توان از روش مدیریت مشارکتی در شرکتهای خدماتی و بیمارستانها با حداکثر بهره وری استفاده نمود , هنوز مورد اختلاف نظر پژو هشگران علم مدیریت است . ”

اهمیت موضوع :

در این بخش هم اهمیت مسئله را بیان می کنید .

اینکه “عدم توجه به این مسئله سبب چه عواقبی در .. می شود و اجرای درست آن چه نتایج مثبتی به همرا …دارد .(آوردن اعداد و ارقام معتبر به صورت در صد و …)

در کشور های دیگر چه نتایجی از این مسئله گرفتند و عدم اجرا ی آن سبب چه مشکلاتی شده است . ( یادتان باشد که این مطالب را باید حتما با ذکر منبع در آخر هر جمله بنویسید .از خودتان قلم فرسایی نکنید .در نهایت بنویسید که اگر این تحقیق در …اجرا شود چه نتایجی برای مسئولین و … دارد ؟

مروری بر تحقیقات انجام شده :

ابتدا از تحقیقات سالهای اخیر شروع کنید و به عقب بروید .

اگر مقاله را برای مجلات داخلی می فرستید , ابتدا از تحقیقات داخلی بنویسید .

اگر مقاله را برای مجلات خارجی می فرستید برعکس فوق انجام دهید .

از نوشتن نام یک نفر به صورت مکرر جدا خود داری نمایید . (اینکار این شبهه را بر می انگیزد که شما از منابع مختلف استفاده نکرده اید …)

برای مقالات رشته های تاریخ هر چه منبع قدیمی تر باشد جالب تر است .ولی برای مقالات مدیریت , فنی و پزشکی و علوم پایه باید از منابع جدید استفاده بیشتری بکنید .

اگر مطمین نیستید که مطلب مربوط به یک منبع هست یا نه , جدا از نوشتن آن خود داری نمایید. چون بررسی کنندگان مجلات خارجی کلیه جملات شما را با منابع موجود تطبیق می دهند و اگر خلاف آن ثابت شود مقاله مردود خواهد شد .

اگر از منابع و مقالات اینترنتی استفاده می کنید , این مقالات باید حتما یک مقاله تحقیقاتی باشند .از نوشتن مطالب از سایتهای تبلیغاتی جدا خود داری نمایید چونکه نویسنده برای تبلیغ شرکت خود ممکن است دقت زیادی در منبع مورد نظر نشان ندهد . بهتر است مقاله مورد نظر دارای مشحصات دانشگاهی باشد . (مقالاتی که دارای فرمت PDF هستند از اعتبار بیشتر ی برخوردارند .) .

اگر مطلبی را از کتابهای ترجمه شده داخلی اقتباس می کنید , یادتان باشد که اغلب این کتابها در جهان دارای ویرایشهای جدید تری هستند .ولی در ایران هنوز ترجمه و منتشر نشده اند .بهتر است کتاب اصلی با ویرایش جدید را پیدا نموده و از آن رفرانس بدهید .در این موارد می توانید از مراکز تحقیقاتی و شرکتهای اطلاع رسانی معتبر در داخل کشور استفاده نمایید .

مشکل مهم

بسیاری از محققین داخلی به علت ضعف زبان انگلیسی مجبورند از مقالات ترجمه شده در کتابهای داخلی استفاده نمایند . غافل از اینکه این کتابها بارها ویرایش شده و ممکن است جملات آن عوض شده باشد . حتی اگر مطالب آن کتاب عوض نشده باشد ولی نوشتن نام نویسنده و سال انتشار قدیمی آن سبب می شود که کارشناسان مجلات خارجی نتیجه بگیرند که شما به منابع جدید دسترسی ندارید و این مسئله شانس پذیرش مقاله شما را پایین خواهد آورد . برای حل این مشکل باید جدیدترین کتاب را از همان نویسنده پیدا کنید.

برخی از موارد ممکن است نتوانید کتاب مورد نظر با ویرایش جدید را در داخل کشور پیدا نمایید .در این مواقع از همان نویسنده ممکن است مقالاتی در تاریخ جدید در جهان چاپ شده باشند .اگر آن مقاله را از همان نویسنده پیدا کنید , مشکل منبع نویسی شما حل خواهد شد و دیگر مجبور نیستید نام کتاب ترجمه شده را که دارای سال انتشار قدیمی است را بنویسید . به جای آن مقاله مورد نظر را پیدا کرده و با ترجمه مقاله جمله مورد نظر را از همان نویسنده پیدا میکنید .پس از اطمینان از این مسئله نام همان نویسنده را با سال انتشار جدیدتر در مقاله خود می آورید .

بطور کلی نوشتن منبع ترجمه شده به زبان فارسی برای مجلات خارجی کار جالبی نیست و از اعتبار مقاله میکاهد ولی برای مجلات داخلی این مشکل کمتر است اگر چه مجلات داخلی نیز از اصالت منبع استقبال می کنند و آخرین ویرایش را بیشتر قبول دارند .

فرضیات و اهداف تحقیق :

فرضیات را دقیق و مناسب بنویسید .

روش تحقیق :

روش تحقیق بخش بسیار مهم مقاله را تشکیل می دهد . برای نوشتن روش تحقیق حتما با متخصصین آمار مشورت نمایید . اگر مطالب مقاله شما در سطح بالا باشد ولی روش تحقیق درستی را انتخاب نکرده باشید زحمتتان به هدر خواهد رفت .

مطالب نوشته شده در بخش چکیده پیروی نمایید منتهی از جملات کاملتر و بیشتری استفاده نمایید .

نتایج تحقیق :

برای نوشتن نتایج تحقیق در مقاله انگلیسی باید از مهم ترین جداول و نمودار ها استفاده نمایید . همه جداول و نمودارها را در مقاله قرار ندهید و از کشدار کردن مقاله جدا خود داری نمایید .

بطور مثال اگر برای چند سوال مر بوط به هر فرضیه یک آزمون انجام داده اید .سعی کنید جدول نهایی آزمون را در مقاله قرار دهید .

بحث و نتیجه گیری :

در این بخش باید ابتدا چند نکته مهم را از ادبیات تحقیق بیاورید . سپس نتیجه هر فرضیه را نوشته و پس از آن نتیجه تحقیقات دیگران را در رابطه با آن فرضیه بنویسید و بعد این نتایج را با نتیجه خود مقایسه نمایید

مثلا

در این تحقیق مشاهده شده است که رابطه معنی داری بین ….. و …… وجود دارد . این نتیجه با نتایج کاپلان و همکاران (کاپلان 2003) و راجر (2002) و موریسون (1996) مطابقت دارد و لی نتایج اعلام شده توسط آقای … در ایران (1997) خلاف این نکته را نشان می دهد . از سوی دیگر در رابطه با …….مشاهده می شود که در این تحقیق ……..اما پارکر (2001) اعلام نموده است که …….

توجه می نمایید که منابع مختلفی در این پاراگراف نوشته شده اند .در واقع یک مقاله درست و مناسب باید همین مشخصات دارا داشته باشد .بطور کلی همه قسمتهای مقاله باید کم و بیش دارای این تعداد منبع در لابلای جملات خود باشند .

پیشنهادات :

پیشنهاد باید در دو بخش داخل کشور و خارج کشور (بین المللی ) باشد .

تشکر و تقدیر :

از اساتید و دوستان و آشنایان در چند جمله کوتاه تشکر کنید .

منابع :

منابع باید کاملا دقیق نوشته شوند .

برای نوشتن منابع می توانید به منابع مقالات منتشر شده توجه نمایید .

اگر از یک مقاله فارسی استفاده کردید , سال هجری شمسی را به سال میلادی تبدیل کنید .

ترجمه مقاله :

ترجمه یک مقاله برای ارسال به مجلات خارجی یک ترجمه معمولی نیست . مترجم علاوه بر تبحر در ترجمه باید به علم مربوطه آشنایی کامل داشته باشد .چه بسا مقالات تحقیقاتی جالبی که به علت عدم آشنایی مترجم با اصطلا حات تخصصی مردود شدند . اکیدا پیشنهاد می کنیم که برای ترجمه , حاصل زحمات خود را به دست افراد مجرب بدهید .

گام های نوشتن مقاله ISI

گام اول:

بسیاری از دوستان به دلایل مختلف، از جمله چاپ مقاله برای ممتاز بودن و قبولی بدون آزمون در دکتری، ارتقا یا اینکه یه همین جوری یه چیزی چاپ کرده باشند، اقدام به نوشتن مقاله آی اس آی می کنند. این نگاه شاید برای مجلات داخل جواب بدهد، اما برای مجلات خارج و بویژه آی اس آی، به هیچ عنوان درست نیست. برای چاپ مقاله در مجلات داخل، کافی است که با یکی از اساتید صاحب نفوذ اقدام به نوشتن مقاله نمایید که به احتمال زیاد هم موفق می شوید، زیرا مجلات داخل بیشتر به اعتبار استاد بها می دهند تا به اصل مقاله یا کاربردی بودن مقاله. اما برای مجلات آی اس آی حتما باید یه چیز درست و حسابی آماده کرده باشید. بعضی از دوستان نگران زبان انگلیسی هستند، درست است که مسلط بودن به زبان انگلیسی خیلی کمک می کند، اما می توان همان فرمت ارایه اطلاعات را در فارسی رعایت کرد و بعد مقاله را هم ترجمه و هم ویرایش زبانی کرد (در دو مرحله و توسط دو مترجم مختلف).

پس، اولین و مهمترین گام در نوشتن مقاله آی اس آی، این است که از این توهم بیرون بیاییم که می خواهیم یه چیزی چاپ کنیم، مهم نیست که کجا و با چه محتوایی، فقط آی اس آی باشه!

مطمئن باشید با این دیدگاه هیچ وقت نمی توانید یه مقاله درست و درمان چاپ کنید، زیرا در اولین مرحله ای که به تولید رسیدید، فقط می خواهید که سریعا مقاله را بفرستید و از تکمیل آن خودداری می کنید و همین عجله کردن یا صبر و تحمل اندک به محتوای کار ضربه ای کلیدی می زند.

هدف در نوشتن مقاله علمی، کمک به توسعۀ دانش در آن زمینه خاص است، اگر به این دیدگاه برسیم، دیگر هیچ وقت در ساعات طولانی و خسته کننده مقاله نوشتن کم نمی آوریم و مهمتر اینکه نوشتن ما در آن زمینه ادامه پیدا می کند. بسیاری از دوستان به محض چاپ مقاله شان در یک مجله آی اس آی، دیگر نوشتن در آن زمینه را رها می کنند. ادامه دادن به چاپ مقاله در یک زمینه خاص، به کارهای ما جهت می دهد.

گام دوم – انتخاب موضوع

موضوعی که برای نوشتن مقاله انتخاب می شود نباید خیلی کلی باشد که بتوان برای آن کتاب نوشت. بطور کلی، انتخاب موضوعات بین رشته ای خیلی خوب است؛ یعنی استفاده از روش های یک رشته در رشته دیگر. برای مثال، تعیین نیازهای آموزشی کارکنان، تعیین و بهبود مولفه های موثر بر اجتماعی سازی، ارتقای کیفیت خدمات، تعیین استراتژی کلان سازمان، طراحی برنامه ها، نیاز سنجی پژوهشی و تعیین اولویت ها، تعیین شاخصهای بهره وری، ارزیابی عملکرد بوسیله روشهای QFD، fuzzy-QFD، ANP، fuzzy-ANP، AHP، fuzzy-AHP ،Statistical clustering ،DEA ، Goal Programming و شبکه های عصبی هر کدام می تواند یک مقاله آی اس آی باشد. گاهی وقت ها تصور می شود که نوشتن مقاله در فنی مهندسی خیلی راحت تر از علوم انسانی است. در حالی که دانشجویان رشته های علوم انسانی گزینه های بیشتری برای انتخاب موضوع دارند. مثال بالا را با دقت بررسی کنید. یک موضوع با چندین روش مختلف. می توان با موضوع های بالا نزدیک به 50 مقاله آی اس آی نوشت. یکی از اساتید (با درجۀ استاد تمام) نقل می کرد که در رشته شیمی یک نفر یک گرم طلا را با ماده ای دیگر مخلوط می کند و نتیجه را یک آی اس آی چاپ می کند و فرد دیگر می آید همان آزمایش را با دو گرم طلا انجام می دهد و یک مقاله آی اس آی دیگر چاپ می کند. واقعا چنین چیزی صحت ندارد، در علوم مهندسی و پایه برای هر مساله ای راه حلی وجود دارد که یا آنرا بکار می گیرند و یا منتظر می شوند که پیشرفت علم به جواب آن برسد. اما، در علوم انسانی بسته با تعریف ما از مساله جوابهای مختلفی بدست می آید و گاهی وقت ها تعریف مساله نسبی است که هیچ گاه برای آن جوابی یافت نمی شود.
بگذریم، بهتر است ما هم کمی دید فنی پیدا کنیم و با این دید برویم سراغ مسائل که می خواهیم آنها را حل کنیم. حال می رویم سراغ روش های حل مساله. از دوستان و هم اتاقی ها می توان به بهترین بحو برای مقاله استفاده کرد. بنشینید و با هم بحث کنید ببینید با تلفیق مباحث روز در هر دو رشته به چه چیز هایی می توان دست یافت. بیشتر از بچه های آمار، مدیریت صنعتی و صنایع می توان برای روش های جدید و کمی استفاده کرد.

راه دیگر برای یافتن موضوع مناسب، مسائلی است که علاقه فردی شما است و شما با آنها درگیر هستید. در مورد آن فکر می کنید و به راه حل هایی می رسید. حال از کسی که در رشته ای دیگر، روش هایی را بکار گرفته است، بخواهید برای ساماندهی مقاله در قالب آن روش تحقیق به شما کمک کند.

کسانی که در نوشتن مقاله مبتدی هستند، می توانند مجلات معتبر رشته خودشان و رشته های نزدیک به آن را پیدا کنند (در وبلاگ اکثر آنها آمده است). بعد کل مقالات دو سال اخیر هر مجله را بخوانند، در این صورت خیلی خوب دستشان می آید که هر مجله چه نوع مقالاتی را چاپ می کند؛ بخصوص مقالات در دست چاپ. مثلا، بعضی از مجلات به آمار و ارقام اهمیت بالایی می دهند، ولی بعضی دیگر تحلیل نویسنده و نتیجه گیری برای آنها خیلی اهمیت دارد. در این حالت سعی کنید تراوشات ذهنی تان را در همان قالبی که مجله می خواهد ارایه کنید.

یکی از دوستان دیگر نقل می کرد که من کل مقالات یک مجله را خواندم، بعد از داخل هر مقاله مطالبی را جمع آوری کردم. همانها را به شکل یک مقاله فرستادم و چاپ شد. این نیز روش مناسبی است. البته، به این نوع مقالات اصطلاحا مقالات مروری یا Review گفته می شود.

برای دانشجویان ارشد و دکتری انتخاب موضوع کار دشواری نیست، زیرا آنها موضوع را قبلا در پایان نامه انتخاب کرده اند. با فرض اینکه موضوع انتخاب شده است به سراغ گام بعدی می رویم.

البته به یاد داشته باشیم فرآیند نوشتن مقاله با فرآیند انجام تحقیق یا پایان نامه تفاوت های زیادی دارد.

در مرحله سوم در نوشتن مقاله آی اس آی، یعنی زمانی که عنوان دقیق مقاله را انتخاب کرده اید، کارتان را با بررسی کارهای دیگران در آن زمینه آغاز نمایید. البته با معیارهای زیر نیز می توانید در مجلات آی اس آی، به دنبال عناوینی بگردید که برای جامعه علمی تازگی دارد.

ابتدا به سایت های علمی مختلف که حوزه وسیعی از نشریات و کتب را چاپ می کنند بروید. قاعدتا خیلی از این سایت ها، برای ارایه سرویس پول دریافت می کنند که این پول را دانشگاه می پردازد. پس باید در سایت دانشگاه به جستجو بپردازید.

فهرست جامعی از سایت های علمی معتبر در سایت اداره کل تامین تجهیزات و اطلاعات علمی دانشگاه تهران آمده است. برای نمونه به پایگاههای زیر مراجعه نمایید:

1. Science Direct

2. Springer

3. Emerald

4. Oxford Journals

5. John Wiley

در پایگاه دانشگاه تهران، راهنمای جستجو در هریک از این سایت های علمی ارایه شده است. مطالعه دقیق آنها باعث می شود با زمان بسیار کمتری، به مقالاتی که می خواهید سریعتر دسترسی پیدا کنید.
در تک تک این سایت ها به دنبال مقالاتی بگردید که با موضوع انتخابی شما (و احیانا پایان نامه شما) ارتباط دارند. آنها را دانلود کنید. معمولا در خیلی از موضوع ها، تعداد مقالات زیاد است. در دو موضوع برای مقالات در حال انجام، اولی 254 و دومی 157 مقاله دانلود کردم که می خواهم به تدریح آنها را بخوانم.

در حین خواندن مقالات مطالب زیادی در مورد نحوه نوشتن، جمله بندی و ساختار مقاله بدست می آید. این قسمت از کار کمی خسته کننده است، اما سعی کنید طفره نروید و کارتان را با دقت انجام دهید. قالب جملات را بردارید، بعد محتوای خودتان را در آن قالب بریزید (واژه ها را عوض کنید اما زمان فعل ها و نحوه ارتباط دو جمله در یک پاراگراف را دست نزنید). این کار تمرین خوبی برای یادگیری انگلیسی نوشتن است. وقتی که تعدادی از مقالات را با دقت بررسی کردید، متوجه می شوید که دیگران چگونه نوشته اند. حتی می توانید ادبیات نظری را صرفا با جمع آوری از بقیه مقالات بصورت گیومه تنطیم کنید. یادمان باشد که ادبیات نظری نباید زیاد باشد، صرفا در حدی که کار ما را با مقالات قبلی مرتبط سازد، نه اینکه تمام مفاهیم را بخواهیم توضیح دهیم. توضیح بیش از حد بدیهیات داور را خسته می کند، زیرا داور به ادبیات نظری اشراف کامل دارد.

کم بودن تعداد صفحات مقاله نیز عامل مهمی در موفقیت مقاله است، اگر مقاله در تعداد زیادی صفحه نوشته شده باشد، باعث سردرگمی داور و خوانندگان می شود. در حد 10 تا 12 صفحه مطلوب است. سعی کنیم از دید یک خواننده به مقاله نگاه کنیم.

نکته خیلی مهم:

بعضی از دوستان بعد از اتمام پایان نامه، شروع به خلاصه کردن پایان نامه می کنند، مثلا پایان نامه 150 صفحه ای را به 14 تا 15 صفحه می رسانند. بعد فکر می کنند که مقاله پایان نامه شان آماده است. همواره بیاد داشته باشیم

نوشتن مقاله سخت تر است از کاری که برای خود تحقیق انجام می دهیم.

یعنی وقتی پایان نامه تمام شد، تازه پروژه نوشتن مقاله شروع می شود. ادبیات نظری باید از اول به انگلیسی نوشته شود؛ چون کار زیاد سختی نیست، باید مقالات مختلف را بخوانید و از مطالب مهم آنها کپی کنید. بعد بین آنها ارتباط منطقی برقرار کنید. در حد دو تا سه صفحه. این کار حتما بعد از اتمام پایان نامه انجام می شود و هیچ ارتباطی به فرآیند پایان نامه ندارد.

پس بطور خلاصه برای بررسی ادبیات نظری مراحل زیر پیشنهاد می شود:

1. مراجعه به سایت های علمی و دانلود مقالات مرتبط؛

2. خواندن مقالات و الگو برداری از نحوه نوشتن؛

3. جمع آوری ادبیات نظری (کپی کردن جملات

4. ایجاد ارتباط منطقی بین پاراگراف های کپی شده.

Posted by محمد رضا بهمنی in مقالات من, 0 comments